Đổi mới, phát triển các KCN là một chủ trương nhất quán của Đảng và Chính phủ Việt Nam. Tính từ khi KCN đầu tiên được xây dựng tại TP. HCM năm 1991, cuối năm 2009 cả nước có 228 KCN tại 56 tỉnh, thành phố, với tổng diện tích khoảng 58.434 ha, trong đó 145 KCN đã đi vào hoạt động; 83 KCN đang thực hiện giải phóng mặt bằng và xây dựng kết cấu hạ tầng.

Ngoài ra, Việt Nam còn có 14 khu kinh tế được thành lập, với tổng diện tích gần 630.000 ha, tập trung chủ yếu tại miền Trung (10 khu), miền Nam (2 khu) và miền Bắc (2 khu). Theo quy hoạch, từ nay đến năm 2015, cả nước sẽ thành lập thêm 91 KCN, với tổng diện tích 20.839 ha và mở rộng 22 KCN, với tổng diện tích 3.543 ha.

Cùng với sự hấp dẫn, ưu đãi nhiều mặt để thu hút nhà đầu tư, sự đóng góp của KCN cho tăng trưởng kinh tế vừa qua là không thể phủ nhận. Các KCN đóng vai trò khá quan trọng trong việc góp phần vào phát triển kinh tế địa phương và của đất nước, chiếm khoảng 20% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của cả nước, đồng thời giải quyết các vấn đề tạo việc làm cho người lao động, nâng cao đời sống kinh tế xã hội...

Phát triển các KCN là nhu cầu tất yếu của quá trình CNH, HĐH đất nước. Tuy nhiên, thực trạng phát triển KCN cho thấy, nhiều báo động đỏ về tình hình sử dụng tài nguyên đất, đời sống xã hội của người lao động trong KCN. Tình trạng phát triển KCN một cách manh mún, chồng chéo, mạnh từng địa phương, quy hoạch KCN thiếu một tầm nhìn mang tính thống nhất và phù hợp với các quy hoạch về kinh tế - xã hội... đang là những bất cập cần được kịp thời giải quyết, khắc phục.

KIẾN TRÚC VIỆT NAM số này thực hiện chuyên đề: “Xây dựng khu Công nghiệp vùng ven đô” có sự tham gia đóng góp ý kiến của các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực với mong muốn cung cấp tới bạn đọc một góc nhìn tổng thể về vấn đề này.

Theo tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 08/2010